McKinsey 9-Box Matrix คืออะไร? เครื่องมือวิเคราะห์ธุรกิจขั้นสูงที่องค์กรชั้นนำใช้กัน

zcothadmin
29 ก.ค. 2568
ยาว 1 นาที

เมื่อพูดถึงการวิเคราะห์พอร์ตผลิตภัณฑ์หรือหน่วยธุรกิจเพื่อการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ หลายคนอาจคุ้นเคยกับ BCG Matrix ซึ่งใช้สองตัวแปรคือ อัตราการเติบโตของตลาดและส่วนแบ่งตลาดสัมพัทธ์ แต่ในองค์กรขนาดใหญ่ที่มีความซับซ้อนสูง การวิเคราะห์แบบ BCG อาจไม่เพียงพอ

นี่จึงเป็นที่มาของ McKinsey 9-Box Matrix หรือที่เรียกอีกชื่อว่า GE-McKinsey Matrix ซึ่งเป็นเครื่องมือวิเคราะห์เชิงกลยุทธ์ที่ใช้ประเมินความสามารถของแต่ละหน่วยธุรกิจในองค์กรโดยละเอียดและรอบด้านมากยิ่งขึ้น

ความหมายของ McKinsey 9-Box Matrix

McKinsey 9-Box Matrix คือโมเดลการวิเคราะห์พอร์ตโฟลิโอที่ถูกพัฒนาโดยบริษัท McKinsey & Company ร่วมกับ General Electric ในช่วงทศวรรษ 1970 เพื่อใช้ในการประเมินหน่วยธุรกิจเชิงกลยุทธ์ (Strategic Business Units หรือ SBUs)

โมเดลนี้ใช้ สองแกนหลัก ในการประเมิน ได้แก่:

ความน่าดึงดูดของอุตสาหกรรม (Industry Attractiveness)เช่น อัตราการเติบโตของตลาด ความสามารถในการทำกำไร ขนาดตลาด ความผันผวน การแข่งขัน ฯลฯ
ความสามารถในการแข่งขันของธุรกิจ (Business Unit Strength)เช่น ส่วนแบ่งตลาด ความสามารถด้านเทคโนโลยี ประสิทธิภาพในการดำเนินงาน แบรนด์ หรือเครือข่ายจัดจำหน่าย

เมื่อวางสองปัจจัยนี้ตัดกัน จะได้กรอบ 3x3 รวม 9 ช่อง หรือ “9 ช่องวิเคราะห์” (9-box) ซึ่งแยกเป็นกลุ่มระดับต่างๆ ตามศักยภาพในการเติบโตหรือการสร้างผลตอบแทน

ความสำคัญของ McKinsey 9-Box Matrix

McKinsey 9-Box Matrix มีความสำคัญต่อองค์กรขนาดกลางและขนาดใหญ่ที่ต้องบริหารพอร์ตผลิตภัณฑ์หรือหน่วยธุรกิจจำนวนมาก โดยมีจุดเด่นและข้อดีหลักๆ ดังนี้

ช่วยในการจัดลำดับความสำคัญของการลงทุน
- ทำให้องค์กรสามารถเลือกได้ว่าควรลงทุนในหน่วยธุรกิจใดเพื่อผลตอบแทนสูงสุด และควรลดหรือละการลงทุนในส่วนใดที่มีความเสี่ยง
มีความยืดหยุ่นมากกว่า BCG Matrix
- แทนที่จะใช้แค่สองค่าตัวเลข McKinsey Matrix ใช้ตัวแปรได้หลายด้าน ทำให้เหมาะกับสถานการณ์ทางธุรกิจที่ซับซ้อน
วิเคราะห์ได้ละเอียดถึงระดับเชิงคุณภาพ
- ตัวแปรที่ใช้วัดทั้งสองแกนสามารถรวมถึงมิติคุณภาพ เช่น ชื่อเสียงของแบรนด์หรือความสามารถด้านนวัตกรรม
สนับสนุนการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์
- ทำให้ผู้บริหารสามารถกำหนดนโยบายที่ชัดเจน เช่น ขยายตลาด พัฒนาผลิตภัณฑ์ หรือลดการลงทุนในบางธุรกิจ
เหมาะกับการจัดการพอร์ตในองค์กรขนาดใหญ่
- โดยเฉพาะบริษัทที่มี SBUs หลายกลุ่มหรืออยู่ในหลายอุตสาหกรรม จะสามารถมองเห็นโอกาสและความเสี่ยงได้ครบถ้วน

ตัวอย่างการใช้งาน McKinsey 9-Box Matrix

เพื่อให้เห็นภาพชัดเจน นี่คือตัวอย่างการใช้งาน McKinsey 9-Box Matrix ในบริบทขององค์กรจริง

ตัวอย่างที่ 1: บริษัทข้ามชาติที่มีหลายกลุ่มผลิตภัณฑ์

ธุรกิจเทคโนโลยีการแพทย์ อาจมีความสามารถสูงและอยู่ในอุตสาหกรรมที่กำลังเติบโต ถือว่าอยู่ในกล่อง "ลงทุนและเติบโต" บริษัทควรขยายทีม วิจัยพัฒนา และขยายสู่ตลาดใหม่
ธุรกิจผลิตภัณฑ์อิเล็กทรอนิกส์ทั่วไป อาจอยู่ในอุตสาหกรรมที่อิ่มตัวแต่ยังแข็งแรง อาจอยู่ในกล่อง "รักษาและจัดการ" บริษัทอาจควบคุมต้นทุน เพิ่มกำไร แต่ไม่จำเป็นต้องลงทุนเพิ่มมากนัก
ธุรกิจอุปกรณ์สื่อสารแบบเก่า ที่อุตสาหกรรมหดตัวและบริษัทก็ไม่มีข้อได้เปรียบเชิงแข่งขัน อาจอยู่ในกล่อง "ถอนตัวอย่างมีแบบแผน" ซึ่งควรลดหรือยุติการลงทุน

ตัวอย่างที่ 2: บริษัทผลิตสินค้าอุปโภคบริโภค

กลุ่มสินค้าสุขภาพ เช่น อาหารคลีน หรือเครื่องดื่มไร้น้ำตาล อยู่ในอุตสาหกรรมที่เติบโตและแบรนด์มีชื่อเสียง อาจอยู่ในกลุ่มที่ควรลงทุนเพื่อขยายตลาด
กลุ่มผลิตภัณฑ์มาตรฐาน เช่น ผงซักฟอก น้ำยาล้างจาน อาจอยู่ในอุตสาหกรรมที่เติบโตต่ำแต่บริษัทมีส่วนแบ่งตลาดสูง อาจใช้กลยุทธ์บริหารอย่างมีประสิทธิภาพ
กลุ่มสินค้าทดลองที่ยังไม่รู้ผลตอบรับ อาจต้องติดตามและประเมินต่อเนื่องว่าจะควรพัฒนา หยุด หรือปรับกลยุทธ์

สรุป McKinsey 9-Box Matrix คือเครื่องมือวางกลยุทธ์ที่แม่นยำและยืดหยุ่น

McKinsey 9-Box Matrix เป็นมากกว่าเครื่องมือวิเคราะห์พอร์ตผลิตภัณฑ์ เพราะมันให้ข้อมูลเชิงลึกทั้งเชิงปริมาณและคุณภาพ สามารถใช้ประเมินศักยภาพของหน่วยธุรกิจแต่ละส่วนได้อย่างแม่นยำ ครอบคลุมทั้งโอกาสและความเสี่ยง

ข้อได้เปรียบที่สำคัญคือความยืดหยุ่น ผู้ใช้งานสามารถกำหนดปัจจัยย่อยได้ตามบริบทของอุตสาหกรรม เช่น ความน่าเชื่อถือของแบรนด์ ช่องทางจำหน่าย หรือการเข้าถึงเทคโนโลยีใหม่ๆ ทำให้เหมาะกับการใช้ในองค์กรที่มีโครงสร้างซับซ้อน และมีธุรกิจที่หลากหลาย

หากใช้อย่างถูกต้อง McKinsey 9-Box Matrix จะช่วยให้องค์กรสามารถกำหนดกลยุทธ์การลงทุน การขยาย หรือการถอนตัวได้อย่างมีหลักการ ลดความเสี่ยง เพิ่มผลตอบแทน และสร้างความได้เปรียบในการแข่งขันระยะยาว