BLUE OCEAN STRATEGY CANVAS คืออะไร? เครื่องมือวิเคราะห์กลยุทธ์เพื่อสร้างตลาดใหม่ไร้คู่แข่ง

ความหมายของ BLUE OCEAN STRATEGY CANVAS

BLUE OCEAN STRATEGY CANVAS คือเครื่องมือสำคัญในแนวคิด Blue Ocean Strategy ที่ใช้วิเคราะห์เปรียบเทียบคุณค่า (Value) ที่ธุรกิจเสนอให้กับลูกค้า เทียบกับคู่แข่งในอุตสาหกรรมเดียวกัน เพื่อช่วยให้องค์กรสามารถสร้างกลยุทธ์ที่ “แตกต่าง” และ “ไม่ต้องแข่งขันในตลาดเดิม” อีกต่อไป

เครื่องมือนี้ทำหน้าที่เป็น “แผนภูมิ” ที่แสดงปัจจัยการแข่งขัน (Competitive Factors) ต่าง ๆ และระดับของคุณค่าที่ผู้เล่นแต่ละรายเสนอ เพื่อหาช่องว่างหรือจุดใหม่ที่ตลาดยังไม่มีใครเข้าไปจับ

ความสำคัญของ BLUE OCEAN STRATEGY CANVAS

1. ช่วยค้นหาโอกาสใหม่ในตลาดที่ไม่มีการแข่งขันโดยตรงแทนที่จะสู้กันในตลาดเดิมอย่างดุเดือด BLUE OCEAN STRATEGY CANVAS ช่วยให้องค์กรมองหาทางเลือกใหม่ ๆ ที่ไม่ต้องเผชิญกับการแข่งขันโดยตรง

2. ช่วยวิเคราะห์ตำแหน่งของธุรกิจเมื่อเทียบกับคู่แข่งองค์กรสามารถเห็นภาพชัดเจนว่าเสนอคุณค่าใดอยู่บ้าง และยังขาดจุดไหนเมื่อเทียบกับรายอื่น

3. ทำให้เข้าใจเสียงของลูกค้าได้ดีขึ้นเพราะเครื่องมือนี้เน้นวิเคราะห์ “คุณค่าที่ลูกค้าต้องการจริง ๆ” ไม่ใช่สิ่งที่องค์กรคิดเอง

4. เป็นฐานในการสร้างกลยุทธ์ที่แตกต่าง (Differentiation Strategy)ข้อมูลจาก BLUE OCEAN STRATEGY CANVAS ช่วยกำหนดว่าอะไรควร “ลด ทิ้ง เพิ่ม หรือ สร้างใหม่” (ตามหลัก 4 Actions Framework)

5. ง่ายต่อการสื่อสารกลยุทธ์ทั้งในและนอกองค์กรเพราะแผนภาพสามารถอธิบายแนวคิดกลยุทธ์ให้ทีม เข้าใจได้ง่ายในภาพเดียว

องค์ประกอบสำคัญของ BLUE OCEAN STRATEGY CANVAS

1. ปัจจัยการแข่งขัน (Competitive Factors)คือสิ่งที่ลูกค้าใช้เปรียบเทียบระหว่างแบรนด์ เช่น ราคา ความเร็ว คุณภาพ บริการ ฯลฯธุรกิจต้องระบุว่าในอุตสาหกรรมของตน มีปัจจัยอะไรบ้างที่ลูกค้าให้ความสำคัญ

2. ระดับคุณค่าที่เสนอ (Offering Level)ใช้แสดงในกราฟว่าแบรนด์เสนอคุณค่าในแต่ละปัจจัยในระดับใด (สูง กลาง ต่ำ) เทียบกับคู่แข่ง

3. เส้นกลยุทธ์ (Value Curve)คือเส้นที่ลากเชื่อมระดับของแต่ละปัจจัย แสดงเป็นรูปกราฟเปรียบเทียบระหว่างธุรกิจตนเองและคู่แข่งเส้นนี้แสดงให้เห็นความแตกต่างอย่างเป็นรูปธรรม ว่ากลยุทธ์ของเรา “เหมือน” หรือ “ต่าง” จากตลาด

ประโยชน์ของ BLUE OCEAN STRATEGY CANVAS

1. ทำให้เห็นภาพรวมการแข่งขันในตลาดสามารถมองเห็นโครงสร้างการแข่งขัน และตำแหน่งของแต่ละผู้เล่นในมุมของคุณค่าที่เสนอ

2. เป็นจุดเริ่มต้นของการสร้างนวัตกรรมคุณค่า (Value Innovation)โดยระบุจุดที่ควร “เพิ่ม/ลด/สร้าง/กำจัด” เพื่อสร้างคุณค่าที่ตลาดต้องการอย่างแท้จริง

3. ช่วยระบุความซ้ำซ้อนและจุดอ่อนของธุรกิจถ้าธุรกิจเสนอสิ่งเดียวกับคู่แข่งโดยไม่มีความต่าง ก็สามารถวางแผนปรับกลยุทธ์ให้มีจุดเด่นได้

4. ช่วยตัดสินใจเชิงกลยุทธ์โดยอิงจากข้อมูลภาพรวมทำให้ไม่หลงทางในการวางกลยุทธ์ เพราะมีข้อมูลเปรียบเทียบที่ชัดเจน

5. เหมาะกับทุกอุตสาหกรรมไม่ว่าจะเป็นการผลิต บริการ เทคโนโลยี การศึกษา หรือแม้แต่ภาครัฐ ก็สามารถใช้ BLUE OCEAN STRATEGY CANVAS ได้ทั้งสิ้น

ตัวอย่างการใช้งาน BLUE OCEAN STRATEGY CANVAS

1. Cirque du Soleil (คณะละครสัตว์ชื่อดัง)เปรียบเทียบกับคณะละครสัตว์ทั่วไป พบว่าไม่ต้องใช้สัตว์จริง ลดต้นทุนด้านอาหาร/ค่าฝึก/สิทธิผู้รักสัตว์แล้วไปเพิ่มคุณค่าด้านเนื้อเรื่อง ดนตรี และความสร้างสรรค์ → ทำให้สร้างตลาดใหม่ของ “ละครสัตว์เพื่อผู้ใหญ่”

2. Yellow Tail (ไวน์ออสเตรเลีย)วิเคราะห์แล้วพบว่าไวน์ดั้งเดิมซับซ้อนเกินไปสำหรับคนทั่วไป จึงลดความซับซ้อนของรสชาติ ลดศัพท์เทคนิค เพิ่มความเข้าถึงง่าย → สร้างกลุ่มลูกค้าใหม่ที่ไม่เคยดื่มไวน์

3. iTunes ของ Appleก่อนหน้านั้นเพลงถูกละเมิดลิขสิทธิ์จาก CD → Apple ใช้ BLUE OCEAN STRATEGY CANVAS เพื่อสร้าง iTunes: ถูกกฎหมาย, ราคาถูก, ใช้ง่าย, ไม่ต้องซื้อทั้งอัลบั้ม→ สร้างตลาดใหม่และเป็นผู้นำตลาดทันที

หลัก 4 Actions Framework ประกอบกับ BLUE OCEAN STRATEGY CANVAS

ใช้คู่กันเพื่อออกแบบกลยุทธ์ใหม่ให้ต่างจากตลาดเดิม:

• Eliminate (กำจัด): ปัจจัยที่ไม่มีคุณค่าอีกต่อไป

• Reduce (ลดลง): สิ่งที่เกินความจำเป็น

• Raise (เพิ่มขึ้น): สิ่งที่ตลาดต้องการมากขึ้น

• Create (สร้างใหม่): คุณค่าใหม่ที่ตลาดยังไม่มีใครนำเสนอ

ความคิดเห็น

BLUE OCEAN STRATEGY CANVAS คือเครื่องมือทรงพลังที่ช่วยให้องค์กรสามารถ หยุดแข่งขัน แล้วหันไปสร้าง ตลาดใหม่ ที่ไร้คู่แข่ง ด้วยความเข้าใจในสิ่งที่ลูกค้าต้องการจริง ๆ ผ่านการวิเคราะห์อย่างเป็นระบบ

สรุปเกี่ยวกับ BLUE OCEAN STRATEGY CANVAS

• BLUE OCEAN STRATEGY CANVAS คือแผนภาพเชิงกลยุทธ์ที่ช่วยเปรียบเทียบคุณค่าที่ธุรกิจเสนอเทียบกับคู่แข่ง

• เป็นจุดเริ่มต้นของการออกแบบกลยุทธ์ที่แตกต่าง โดยใช้หลัก Eliminate-Reduce-Raise-Create

• ช่วยให้มองเห็นช่องว่างในตลาด และสร้างนวัตกรรมคุณค่าที่แท้จริง

• เหมาะกับทั้งธุรกิจใหม่ และธุรกิจเดิมที่ต้องการหลุดพ้นจากการแข่งขันเดิม ๆ

#BLUEOCEANSTRATEGYCANVASคืออะไร

#แผนที่กลยุทธ์BlueOcean

#ValueCurveกลยุทธ์

#กลยุทธ์BlueOcean

#4ActionsFramework

#ตัวอย่างBlueOceanStrategy

#BlueOceanกับRedOceanต่างกันยังไง

#CirqueDuSoleilกลยุทธ์

#การสร้างตลาดใหม่

#กลยุทธ์นวัตกรรมคุณค่า